![\"\"](\"http:\/\/vidangoz.com\/bidankozarte\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/01_bidankoze_euskadi_literatura_sariak.jpg\")
<\/a>Bidankoze eta Euskadi Literatura Sarien arteko lotura<\/p><\/div>\n
Aspalditik pentsatu dut Eusko Jaurlaritzako\u00a0Kultur Sailak emandako Euskadi Literatura Sariak<\/em> eta Bidankoze (Erronkaribar) herriaren artean nolabaiteko lotura badagoela, eta aurten, joan den astean sarituak iragarri zirenean, berriro horrelako zerbait somatu da. Jakin nahi duzu non dagoen koxka? Ba segi irakurtzen.<\/p>\n Irabazleen artean, jarraian aipatuko direnek noizbait idatzi dute zerbait Bidankozeren inguruan eta pixkat lehenago edo hortik gutxira Euskadi Literatura Saria irabazi dute. Kasualidadea? Kausalidadea? Sorginen kontuak? (bidankoztarrok \u201csorginak<\/em>\u201d ezizenarekin gara ezagunak).<\/p>\n Haietako lehena \u00cd\u00f1igo Aranbarri izan zen. \u201cDordokak eta elurrak<\/em>\u201dekin 1988ko Euskadi Saria<\/em>ren Olerki ataleko irabazleak, 1999an \u201cGure mendea<\/em>\u201d liburua idatzi zuen, eta bertako kapitulu batean (\u201cLabraria eta apeza<\/em>\u201d) Mendigatxa eta Azkueren arteko harremanaz idatzi zuen.<\/p>\n Hamarkada bat beranduago, 1997an, Aingeru Epaltza izan zen irabazle Literatura Euskaraz atalean \u201cTigre ehizan<\/em>\u201d liburuarekin. Epaltzak 2015ean Diario de Noticiasen<\/em> idatzitako zutabe batek \u201cMendigatxaren sindromea<\/em>\u201d Nafarroa osoan ezagutzera eman zuen.<\/p>\n Sarrionandiako liburu honetako istorio baten protagonista Mendigatxa da<\/p><\/div>\n 2011an \u201cSaiakera Euskaraz\u201d atalean Joseba Sarrionandia izan zen saritua \u201cMoroak gara behelaino artean?<\/em>\u201d lanarekin. Berak ere Mendigatxa erabilia zuen 2008ko \u201cMunduko zazpi herrialdetako ipuinak<\/em>\u201d liburuaren istorietako batean (\u201cMuga eta haize hegoa<\/em>\u201d).<\/p>\n 2015ean \u201cSu Zelaiak<\/em>\u201d eleberriak \u201cLiteratura Euskaraz\u201d irabazle egin zuen Mikel Peruarenari (saria ukatu bazuen ere). Jende gutxik dakiena da Mendigatxaren inguruko eleberri bat idazten saiatu zela 2011n, ataskatu, baztertu\u2026 eta idatzi zuen hurrengoarekin saria irabazi!<\/p>\n Eta aurten, 2019an, Asisko Urmenetaren \u201cAztihitza: Xahoren biografikoa<\/em>\u201d saritu dute \u201cLiteratura Lanaren Ilustrazioa<\/em>\u201d atalean. Asiskok aspaldiko harremana du Mendigatxarekin, eta hainbat argitalpenetan marraztu egin du Bidankozeko euskaltzalea. Azkena, 2018ko \u201cEusklabo alaiak<\/em>\u201d albumean.<\/p>\n Frankismoko esklabuak, Bidankozerekin lotutako beste inspirazio iturria<\/p><\/div>\n Baina badago beste gai bat Euskadi Literatura Sariak<\/em> eta Bidankoze lotzen duena: gure herrian gerraostean Igari-Bidankoze-Erronkari errepidea eraikitzen ibili ziren frankismoko esklabuak. Eta horren inguruan ere idatzi dute gutxienez hiru idazlek.<\/p>\n Lehenengoa, dagoeneko aipatua eta, beraz, Bidankozekiko lotura bikoitza egin duena: Joseba Sarrionandia. Honek 2007an Nabarra<\/em> aldizkarian \u201cIgal-Vid\u00e1ngoz-Roncal<\/em>\u201d izeneko istorioa idatzi zuen herrian egon ziren frankismoko esklabuen inguruan.<\/p>\n Urte batzuk geroago, 2012an, behin baino gehiagotan (1998, 2006, 2010 eta 2019) Euskadi Literatura Saria<\/em> irabazi duen Patxi Zubizarretak \u201cHiru gutun Iru\u00f1etik<\/em><\/a>\u201d eleberria idatzi zuen, gerraosteko Bidankozen egondako \u201cLangileen batailoietan<\/em>\u201d girotutako istorioa.<\/p>\n Eta zerrenda amaitzeko, 2017ko \u201cSaiakera Gaztelaniaz\u201d ataleko irabazlea Ander Izagirre izan zen \u201cPotos\u00ed<\/em>\u201d bere liburuarekin. Bada, 2016an Izagirrek \u201cEl siglo de Luis Ortiz Alfau<\/em><\/a>\u201d argitaratu zuen, gerraostean Bidankozen \u201cbehartutako langile<\/em>\u201d egondako gizon honen biografia.<\/p>\n Ikusten duzuenez, badago Euskadi Literatura Sariak<\/em> eta Bidankozeren arteko lotura. Beraz, munduko idazleak, badakizue: Bidankozeren inguruan idazteak saria dauka!<\/p>\n ————————————-<\/p>\n VID\u00c1NGOZ Y LOS PREMIOS EUSKADI DE LITERATURA<\/em><\/p>\n La relaci\u00f3n entre Vid\u00e1ngoz y el Premio Euskadi de Literatura, \u00bf\u00bbcosa de brujos\u00bb?<\/p><\/div>\n Ya hace tiempo que pienso que entre los Premios Euskadi de Literatura que entrega el Departamento de Cultura del Gobierno Vasco y Vid\u00e1ngoz (Valle de Roncal)\u00a0hab\u00eda alg\u00fan tipo de conexi\u00f3n, y este a\u00f1o, cuando la semana pasada se anunciaron los premiados, ha vuelto a pasar. \u00bfQuieres saber d\u00f3nde est\u00e1 el quid de la cuesti\u00f3n?<\/p>\n Entre los ganadores, los que mencionar\u00e9 a continuaci\u00f3n han escrito en alg\u00fan momento sobre Vid\u00e1ngoz y, poco antes o algo despu\u00e9s, han ganado el Premio Euskadi de Literatura. \u00bfCasualidad? \u00bfCausalidad? \u00bfCosa de brujas? (a los bidankoztarras se nos conoce como \u201cbrujos<\/em>\u201d).<\/p>\n Esta relaci\u00f3n con Vid\u00e1ngoz la podemos encontrar en torno a dos temas: el primero, el euskaltzale bidankoztar Mariano Mendigacha (1832-1918). Su sombra, como ver\u00e9is, es alargada. Entonces, \u00bfqui\u00e9nes han escrito sobre Mendigacha y ganado el Premio Euskadi de Literatura<\/em>?<\/p>\n I\u00f1igo Aranbarri<\/p><\/div>\n El primero de ellos fue \u00cd\u00f1igo Aranbarri. Ganador del Premio Euskadi 1988 en la secci\u00f3n de Poes\u00eda con \u201cDordokak eta elurrak<\/em>\u201d, en 1999 escribi\u00f3 el libro \u201cGure mendea<\/em>\u201d, y en un cap\u00edtulo del mismo (\u201cLabraria eta apeza<\/em>\u201d) escribi\u00f3 sobre la relaci\u00f3n entre Mendigacha y Azkue.<\/p>\n Aingeru Epaltza<\/p><\/div>\n Una d\u00e9cada m\u00e1s tarde, en 1997, Aingeru Epaltza fue el ganador en el apartado \u201cLiteratura en Euskera\u201d con el libro \u201cTigre ehizan<\/em>\u201d. Epaltza, en una columna que escribi\u00f3 en 2015 en Diario de Noticias<\/em>, dio a conocer a toda Navarra el denominado \u201cS\u00edndrome de Mendigatxa\u201d.<\/p>\n Joseba Sarrionandia<\/p><\/div>\n En la secci\u00f3n de \u201cEnsayo en Euskera\u201d de 2011 el premiado fue Joseba Sarrionandia con \u201cMoroak gara behelaino artean?<\/em>\u201d. \u00c9l tambi\u00e9n hab\u00eda empleado a Mendigacha en una de las historias (\u201cMuga eta haize hegoa<\/em>\u201d) del libro \u201cMunduko zazpi herrialdetako ipuinak<\/em>\u201d.<\/p>\n Mikel Peruarena<\/p><\/div>\n En 2015 la novela \u201cSu zelaiak<\/em>\u201d hizo ganador de \u201cLiteratura en Euskera\u201d a Mikel Peruarena (aunque no acept\u00f3 el premio). Lo que poca gente sabe es que en 2011 andaba intentando escribir una novela sobre Mendigacha, se atasc\u00f3, la aparc\u00f3\u2026 y con la siguiente que escribi\u00f3, \u00a1gan\u00f3 el premio!<\/p>\n Asisko Urmeneta<\/p><\/div>\n Y este a\u00f1o 2019, han premiado en el apartado \u201cIlustraci\u00f3n de Trabajo Literario\u201d a Asisko Urmeneta por \u201cAztihitza: Xahoren biografikoa<\/em>\u201d. Asisko tiene una vieja relaci\u00f3n con Mendigacha, y lo ha dibujado en diversas publicaciones. La \u00faltima, el \u00e1lbum \u201cEusklabo alaiak<\/em>\u201d de 2018.<\/p>\n Pero hay otro tema que une el Premio Euskadi de Literatura<\/em> y Vid\u00e1ngoz: los esclavos del franquismo que estuvieron en nuestro pueblo en la posguerra construyendo la carretera Igal-Vid\u00e1ngoz-Roncal. Y sobre esto han escrito, por lo menos, tres escritores.<\/p>\n El primero, ya mencionado y, por lo tanto, con doble vinculaci\u00f3n con Vid\u00e1ngoz: Joseba Sarrionandia. \u00c9ste escribi\u00f3 en 2007 en la revista Nabarra<\/em> un relato titulado \u201cIgal-Vid\u00e1ngoz-Roncal<\/em>\u201d sobre los esclavos del franquismo que hubo en el pueblo.<\/p>\n Patxi Zubizarreta<\/p><\/div>\n Unos a\u00f1os despu\u00e9s, en 2012, el ganador de varias ediciones del Premio Euskadi de Literatura<\/em> (1998, 2006, 2010 y 2019) Patxi Zubizarreta escribi\u00f3 la novela \u201cTres cartas desde Pamplona<\/em><\/a>\u201d, una historia ambientada en los \u201cBatallones de trabajadores<\/em>\u201d que hubo en Vid\u00e1ngoz en la posguerra\u201d.<\/p>\n<\/a>Bidankozerekiko lotura hau bi gaien inguruan aurki dezakegu: Haietako lehena, Mariano Mendigatxa (1832-1918) euskaltzale bidankoztarra. Bere itzala, ikusiko duzuenez, luze xamarra baita. Beraz, nortzuk idatzi dute Mendigatxa<\/a>ren inguruan eta Euskadi Literatura Saria<\/em> irabazi?<\/p>\n<\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/a>